Waarom 'weerstand' eigenlijk een compliment is voor je plannen.
Publicatie 23 januari 2026
Iedere organisatiekundige of leider kent het wel: je hebt een prachtig, logisch plan van aanpak. Alles klopt op papier. Maar zodra je de werkvloer opgaat, reageert men alsof je een vreemde taal spreekt.
De reflex? De hakken gaan in het zand. Weerstand.
Maar wist je dat die weerstand eigenlijk een compliment is? Het betekent dat je plan de status quo raakt. Het bewijst dat jouw logica botst met de realiteit van de werkvloer. In mijn huidige praktijk zie ik dit ook: we proberen vaak een oplossing vanuit structuur, spreadsheets en strakke mijlpalen te duwen in een omgeving die juist gedijt op samen ontdekken, vallen en opstaan.
De grootste valkuil? We proberen verandering te 'managen' als een technisch probleem, terwijl de echte uitdaging zit in hoe mensen met elkaar leren en groeien.
De mismatch in de praktijk: Als je met een gedetailleerd handboek aankomt bij een team dat gewend is om vanuit intrinsieke motivatie en menselijke verbinding te werken, sla je de plank mis. Of als je top-down macht en besluitvorming inzet bij een club die gewend is aan volledige vrijheid en zelforganisatie.
Je probeert dan met de verkeerde gereedschapskist een probleem op te lossen dat om een heel andere taal vraagt.
Mijn les voor deze week: Stop met het bevechten van weerstand. Zie het als waardevolle data. Het vertelt je precies waar de mismatch zit tussen jouw 'systeem' en de levende cultuur van de organisatie.
Voordat je de druk op het plan opvoert, stel jezelf de vraag: "Probeer ik hier een logische oplossing te forceren in een omgeving die vraagt om een leerproces?"
We proberen verandering te 'managen' als een technisch probleem, terwijl de echte uitdaging zit in hoe mensen met elkaar leren en groeien.
Waarom je een emotioneel probleem niet oplost met een Excel-sheet
Publicatie 30 januari 2026
Ik heb inmiddels binnen vele bedrijven vernieuwen mogen doorvoeren. Je analyseert waar een bedrijfsonderdeel staat, voert gesprekken, maakt een plan en presenteert deze aan de afdeling en dan zegt iemand: "Ik begrijp de business case wel, maar...".
Herken je dat? Je hebt een waterdicht plan gepresenteerd. De cijfers kloppen, de efficiëntie gaat omhoog en de strategie is kraakhelder. Toch voel je aan alles dat niet de gehele groep mee is.
In de organisatiekunde maken we een cruciaal onderscheid tussen rationele tegenargumenten en emotionele angst. Het probleem? We behandelen ze vaak hetzelfde.
Het masker van de ratio
Rationele tegenargumenten gaan over de inhoud: "Is de software wel compatibel?" of "Hebben we hier wel budget voor?" Dit zijn de 'makkelijke' gesprekken. Je kunt ze weerleggen met feiten, data en bewijs.
Maar vaak zijn deze argumenten slechts een masker voor wat er zich in de onderstroom afspeelt. Daaronder kunnen de volgende emotionele angsten liggen:
▫️ Angst voor incompetentie: "Kan ik dit straks nog wel?"
▫️ Angst voor statusverlies: "Wat blijft er over van mijn rol?"
▫️ Angst voor het onbekende: De natuurlijke menselijke neiging om vast te houden aan wat veilig voelt.
▫️ Verder hebben we nog de angst om niet meer 'bij de groep' te horen, niet gewaardeerd te worden of kan angst ontstaan door de onvoorspelbaarheid en het gebrek aan sturing.
Wanneer iemand spreekt vanuit angst, maar jij reageert met logica, praat je langs elkaar heen. Je kunt een emotie niet 'weg-redeneren'. Sterker nog, door met nóg meer bewijslast te komen, voelt de ander zich vaak minder gehoord, wat de weerstand alleen maar vergroot. Een verandering is vaak irrationeel, wat verder gaat dan alleen logische argumenten. Weerstand is niet alleen een tegenkracht, maar ook gezien kan worden als veranderingsenergie die in een andere richting stroomt.
De interventie? Stop met zenden en begin met luisteren. Erken de angst zonder deze direct te willen 'oplossen'. Pas als de emotie er mag zijn, ontstaat er ruimte voor de ratio.
Mijn vraag aan jou: Wanneer merkte jij voor het laatst dat een inhoudelijke discussie eigenlijk over iets heel anders ging?
Maar vaak zijn deze argumenten slechts een masker voor wat er zich in de onderstroom afspeelt.